Tagiwyd fel: ePub Toglu Trafodaethau mewn Sylwadau | Bysellau Brys

  • Carl Morris 3:25 PM ar 1 May 2012 Dolen Barhaol
    Tagiau: , , ePub, Gwerddon, PDF, Skeuomorph   

    Gwerddon: cyfnodolyn ymchwil y Coleg Cymraeg Cenedlaethol 

    Mae rhywun yn y Coleg Cymraeg Cenedlaethol wedi gofyn i fi pasio’r neges isod ymlaen:

    Ron i’n gweld dy fod yn cymell pob academydd i gael gwefan fel Bobi Jones ac felly roeddwn yn meddwl efallai y byddai gennyt ddiddordeb yn http://www.gwerddon.org sef cyfnodolyn ymchwil y Coleg Cymraeg Cenedlaethol?

    ‘Da ni’n lawnsio gwefan hollol newydd sy’n defnyddio CMS Cymraeg cwmni Terminal 4 yn yr Eisteddfod ac mae’r lawnsiad ar Ddydd Mawrth, y 7fed o Awst ym Mhabell y Coleg Cymraeg am 11.00.

    O hyn allan, yn lle ymddangos ar ffurf html, bydd erthyglau’n ymddangos mewn PDF troi-tudalen (flipping pages) ac hefyd ar ffurf ePub…mae’r penderfyniad terfynol ar hyn eto i’w wneud a dim fi (wele’r Ôl-nodyn isod) fydd yn gwneud y penderfyniad terfynol!

    Bydd diwyg ac arddull y wefan newydd yn dipyn gwell (wel yn fy marn cwbl oddrychol J).

    Byddwn hefyd yn lawnsio Rhifyn dwbl (Rhifyn 10 o Gwerddon) yn yr Eisteddfod. Mae croeso i ti ddod ac i ti sôn wrth eraill am y lawnsiad!

    Os wyt ti eisiau rhagor o fanylion e-bostia gwybodaeth@gwerddon.org

    Hmm. Ydy PDF troi-tudalen ac ePub yn well na HTML? Gawn ni weld… Ym mhersonol dw i ddim yn deall y cysyniad o ‘rhifynau’ ar we chwaith. Mae troi tudalennau a rhifynau yn edrych fel ymdrech i symud terfynau y byd corfforol i’r we sydd yn fformat gwahanol. (Beth yw ‘skeuomorph’ yn Gymraeg?)

    Gyda llaw dyma fy nghofnod blog o 2011 am wefan Bobi Jones.

     
    • Rhys 9:36 PM ar 1 Mai 2012 Dolen Barhaol

      Mae yna stwff rili da ar y wefan, a dw i ddim yn gweld beth sy’n bod ar y diwyg. Dw i’n hoffi fel mae modd clicio ar broffeil awdur y erthygl a gweld pob erthygl arall mae o neu hi wedi eu cyfranu. Unif wendid wela i ydy nod oess RSS i hysbysu am erthyglau newydd. Byddai’r gallu i adael sylw yn braf, ond deallaf na fasai’n flaenoriaeth na falle’n addas.

      O hyn allan, yn lle ymddangos ar ffurf html, bydd erthyglau’n ymddangos mewn PDF troi-tudalen

      Rhaid bod nhw’n tynnu dy goes di – ar Ebrill y 1af dderbyniaist i’r e-bost? Fydd yna URL’s unigryw wedyn ar erthyglau penodol sgwn i? Os ddim, fydd dim modd i bobl (megis blogwyr neu newyddiadurwyr Golwg360) roi dolenni o gofnodion blog/erthygl newyddion at erthygl penodol ar Gwerddon na fydd?

    • Rhys 4:45 PM ar 5 Mawrth 2013 Dolen Barhaol

      Mae’r FlipBook yn horrible, bydd rhaid lawrlwytho’r PDF rwan os oes eisiau darllen y gwaith

      Fydd yna URL’s unigryw wedyn ar erthyglau penodol sgwn i?

      I ateb cwestiwn fy hun, na.

      Hefyd, biti na drafferthwyd creu ailgyfeiriadau at yr hen rifynnau, er mai mond naw ohonynt oedd
      http://www.gwerddon.org/9_llais_y_dysgwr-176.aspx (sydd oedd wedi cael dolen ato o sawl gwefan)

    • Rhodri ap Dyfrig 11:32 PM ar 5 Mawrth 2013 Dolen Barhaol

      Newydd gael cip a rhaid i fi gytuno fy mod yn ffeindio meddalwedd cylchgrawn fel Flipbook yn ofnadwy ar gyfer darllen arlein. Pa mor hygyrch ydi hyn mewn gwirionedd? Mae’n debyg fod y dull ‘fflipio’ yn gweithio’n weddol drwy lywio gyda sgrin gyffwrdd, ond mae llywio tudalen fel hyn gyda llygoden neu trackpad yn boen.

      Hefyd, mae’n gwestiwn a ydi’r fformat yn gwneud dyfynnu’n fwy anghyfleus na HTML? Oni fyddai’n dda i geisio cael dolenni i gyfeirio at erthyglau, neu well fyth, allu cyfeirio at rannau o erthyglau er mwyn rhoi’r annogaeth mwya ar gyfer eu trafodaeth ehangach. Mae diffyg URL unigryw yn gwneud dyfynnu ar-lein a mewn erthyglau sydd efo dolenni byw yn llai uniongyrchol yn sicr.

      Beth yw goblygiadau’r newid hwn ar gyfer peiriannau chwilio? Ydi’r deunydd yn cael ei indecsio (mynegeio?!) gan Google yn y ffordd orau? Dwi’n gwybod bod tags h1, h2 a strwythr taclsu HTML yn helpu Google i wneud synnwyr o dudalennau er mwyn eu rancio’n well dydi. Arbenigwr SEO nid wyf cofiwch…

      Mae llawer iawn o gyfnodolion arlein yn cynnig dau opsiwn: HTML a pdf. Wrth bori mi a’i am y fersiwn HTML, ar gyfer erthygl dwi am fynd nol ato dro ar ol tro, mi a’i am y pdf.

      Dwi’n falch iawn bod cyfnodolyn Cymraeg ar gael arlein, a dwi ddim isio swnio fel gor-gwynwr achos fel na ma ymateb fel hyn am swnio ma’n debyg, ond trio cynnig sylwebaeth adeiladol er mwyn gwella’r defnydd ohono ydw i yn y bôn.

      Ond dwi dal yn casau flipbooks/issuu!

    • Carl Morris 11:40 PM ar 5 Mawrth 2013 Dolen Barhaol

      Yn fy mhrofiad i mae sefydliadau yn bostio ffeiliau PDF fel sgil gynnyrch o broses print yn hytrach nag ymdrech difrifol i greu pethau sydd yn addas ar y we.

    • Rhys 12:10 AM ar 26 Awst 2013 Dolen Barhaol

      Er gwybodaeth, dw i newydd ddarganfod bod modd darllen pob rhifyn drwy ferswin HTML cyffredin (neu ‘basic’). Mae hyn yn ei wneud yn lot haws i’w ddarllen a’i gyrchu yn fy marn.

      Mae hefyd modd rhoi dolen at dudalennau unigryw o leiaf.

      Darganfyddais hyn wrth i rhywun osod dolen ar Wicipedia, ac fel y gwelwch, mae dolen ar y ‘Full version’ sef y flipbook yno, ond hyd y gwela i does dim dolen amlwg at y fersiwn HTML o’r fersiwn flipbook.

    • Mari 12:35 PM ar 22 Gorffennaf 2015 Dolen Barhaol

      Helo Rhys, Carl a Rhodri

      Dw i’n gweithio ar Gwerddon ac mae’ch sylwadau uchod yn ddefnyddiol dros ben. ‘Dan ni’n ystyried ailwampio diwyg y PDF dros y misoedd nesaf, ac mae angen i ni benderfynu beth i’w wneud gyda’r HTML. Os oes gennych chi amser/mynedd, beth ydy’ch barn ar y canlynol, tybed?

      1. Oes angen fersiwn HTML o’r erthyglau? Pam?
      2. Os oes, a chan gofio mai adnoddau go gyfyng sydd gan Gwerddon, pa ffurf HTML fyddai’n gweithio orau?

      ‘Dyn ni ddim am stopio defnyddio PDF am sawl rheswm, ond mae ‘na le i ystyried beth ‘dyn ni’n drio’i gyflawni (os unrhywbeth!) efo HTML.

      Mawr werthfawrogi unrhyw farn neu adborth pellach! Diolch!

      Hwyl
      Mari

    • Carl Morris 12:38 PM ar 23 Gorffennaf 2015 Dolen Barhaol

      Mari

      1. HTML yw’r fformat mae gwefannau yn defnyddio o Gynulliad Cymru i Lyfrgell Genedlaethol i’r Undeb Ewropeaidd. Mae’r safonau tu ôl i HTML yn agored a chyhoeddus. Mae lot mwy o feddalwedd yn gallu darllen HTML. Mae modd darparu tudalen HTML yn ogystal â ffeiliau eraill er mwyn cynnig dyluniad ymatebol sy’n addasu ei hun i fathau gwahanol o ddyfais fel ffonau, cyfrifiaduron ayyb.

      Mae fformat HTML yn eiddo i bawb, does ‘na ddim cwmni sy’n berchyn arno fe. Ond mae PDF yn eiddo i gwmni o’r enw Adobe Systems Incorporated.

      2. Bydd angen i chi fod yn unol ag ymarfer da yn y maes gwefannau. Dylech chi ofyn i dylunydd proffesiynol am faterion cysodi/gweledol. Mae hi’n haws gwneud HTML yn hygyrch i bobl gydag anableddau megis pobl dall na fformat PDF.

      Dw i’n gobeithio bod hyn i gyd o gymorth.

    • Mari 5:01 PM ar 23 Gorffennaf 2015 Dolen Barhaol

      Help mawr Carl – digon i gnoi cil arno! Diolch yn fawr am yr arweiniad.

  • Carl Morris 4:24 PM ar 21 March 2012 Dolen Barhaol
    Tagiau: , , ePub   

    Cwestiynau am ddarpariaeth e-lyfrau Gwales 

    Mae gwales.com – gwefan lyfrau’r Cyngor Llyfrau – wedi cyhoeddi ei bod bellach yn gwerthu e-lyfrau yn ogystal â llyfrau print.

    […]

    Wrth groesawu’r datblygiad hwn dywedodd Huw Lewis AC, y Gweinidog Tai, Adfywio a Threftadaeth: “Rwy’n hynod falch bod Llywodraeth Cymru wedi sicrhau cyllid ychwanegol o £36,000 i Gyngor Llyfrau Cymru i hwyluso gwerthu e-lyfrau ar wefan gwales.com.

    “Mae’n galonogol y bydd darllenwyr bellach yn gallu archebu e-lyfrau Cymraeg a Saesneg o wefan Gwales ac rwy’n falch y bydd y datblygiad hefyd o gymorth i siopau llyfrau, llyfrgelloedd a’r cyhoedd.”

    […]

    Mae’r datganiad yn codi pryderon a chwestiynau am ddyfodol yr economi deallusol yn Gymraeg. Wrth gwrs mae angen datblygu’r diwydiant e-lyfrau yng Nghymru ac yn Gymraeg ond beth yw’r ffordd gorau a’r defnydd gorau o arian cyhoeddus?

    Beth mae menterau preifat fel siopau a gwasanaethau eraill yn meddwl am y defnydd o arian cyhoeddus i gystadlu gyda nhw? Dw i’n gwybod bod Gwales wedi cynnig rhyw fath o werth i’r diwydiant. Ond faint o arloesi fydden ni weld yn y diwydiant e-lyfrau yng Nghymru ac yn Gymraeg? Mae diwydiant e-lyfrau mor ifanc ac mae lot o arloesi potensial ar y gweill o ran defnydd o dechnoleg, gwerth ychwanegol, y ‘profiad’ o e-lyfrau, adolygiadau, bod yn mentrus ar yr ochr busnes… Os wyt ti’n ystyried yr enghraifft o lyfrau papur oes digon o arloesi wedi bod ers 1999?

    Fydd digon o ddewis a siawns i unrhyw mentrau bychan?

    Pwy sydd yn penderfynu’r polisi golygyddol? Elfen fawr sydd wedi cael ei weld yn Saesneg yw’r twf yn hunan-gyhoeddi a chyhoeddwyr annibynnol. Oes cyfle iddyn nhw?

    Maen nhw wedi dweud bydd DRM ar bob e-lyfr trwy Gwales eisoes. Yn fy marn i dylai’r cyhoeddwyr gwneud y penderfyniad yna.

     
    • Rhys Wynne 5:26 PM ar 21 Mawrth 2012 Dolen Barhaol

      Maen nhw wedi dweud bydd DRM ar bob e-lyfr trwy Gwales eisoes. Yn fy marn i dylai’r cyhoeddwyr gwneud y penderfyniad yna.

      Ti’n iawn, rhyfedd bod Gwales wedi penderfynu hynny eu hunain.

  • Iestyn Lloyd 1:59 AM ar 10 February 2012 Dolen Barhaol
    Tagiau: , eGyhoeddi, , ePub, , , ,   

    Creu eLyfrau (ePub) 

    Cefais y cyfle i siarad yn Hacio’r Iaith 2012 am sut i greu eLyfrau, roedd pawb yn dweud wrthyf ei fod wedi mynd yn grêt ond yn fy mhen i oedd y cyflwyniad dros y siop (efallai mai dyna sut mae cyflwyniadau munud olaf i fod ar ddiwrnodau fel hyn!). I neud i fyny am hyn o’n i’n meddwl byswn yn ysgrifennu erthygl i drio esbonio yn well y ffurf sydd ar gael ar y funud i greu eLyfrau.

    Beth yw eLyfr?

    Yn blwmp ac yn blaen llyfr electroneg yw eLyfr, ond yn debyg iawn i unrhyw beth electroneg mae ‘na llawer o fformatia wahanol ar gael. Y rhai mwyaf poblogaidd – oherwydd poblogrwydd yr Amazon Kindle – yw .azw .mobi a’r un newydd ers y Kindle Fire, KF8. Y brif un arall, mae bron pob darllenydd eLyfrau – heblaw am y Kindle – yn ei gefnogi yw .ePub, a dyma mae pawb yn cytuno yw safon agored eLyfrau. (Mae .pdf hefyd yn cael ei gysidro fel ffurf o eLyfr.)

    Felly sut mae creu eLyfr (ePub)?

    Y ffordd Hawdd

    Pages ‘09 – £13.99 – Apple

    Apple's Pages

    Prosesydd geiriau gan Apple yw Pages, yn y rhy’n fodd mai Word yw un Microsoft. Os ydych yn gwybod sut i ddefnyddio Word mi fyddwch yn eithaf cartrefol yn Pages.

    Yn syml, dyma rhai o bethau i gofio ar gyfer creu eLyfr yn Pages:

    • Teipiwch eich llyfr trwy ddefnyddio Blank Template
    • Ar ôl neu yn ystod teipio fformatiwch y ddogfen trwy ddefnyddio paragraph styles sydd yn cuddio o dan View / Show Styles Drawer
    • Unrhyw eiriau fyddwch yn fformatio i fod yn Heading 1 fydd penodau’r eLyfr
    • Fe allwch lusgo lluniau i mewn i’r ddogfen o unrhyw ffolder, ond i gael y llun i ymddangos yn yr eLyfr mi fydd rhaid ei wneud yn Inline (efo’r llun wedi ei ddewis mae’r botwm yn ymddangos ar y top ar y dde).
    • Os ychwanegwch lun i’r tudalen cyntaf mae modd ei ddefnyddio fel clawr y llyfr.
    • Fe allwch ychwanegu fideo a thraciau sain i mewn i’r ddogfen yn y rhy’n fodd a’r lluniau.
    • Pan fyddwch wedi gorffen ewch i File / Export a dewis ePub. Yn fan hyn fydd y dewis i newid y tudalen cyntaf i fod yn glawr.
    • A dyna ni…

    Y ffordd sydd ddim mor hawdd

    InDesign CS5.5 – £714 – Adobe

    Adobe InDesign

    Mae InDesign wedi cael ei greu gan Adobe, y rhy’n pobl y tu ôl i Photoshop. Os rydych wedi edrych ar Photoshop ac wedi meddwl pa mor gymhleth mae’n ei edrych, wel mae InDesign eithaf tebyg. Yn fy ngwaith dwi’n defnyddio InDesign bron pob dydd i greu dogfennau ar gyfer print, ond yn y blynyddoedd diwethaf mae wedi dechrau troi i mewn i raglen sy’n trio creu cylchgronau a llyfrau yn ddigidol hefyd.

    Ni rwyf am fynd i mewn i lawer am y broses yn fan o greu eLyfr o InDesign gan eich bod yn gorfod dysgu’r rhaglen ei hun yn gyntaf ac yma fyswn i! Fe allwch ei ddefnyddio yn y rhy’n fodd a Pages a gosod allan eich dogfen yn blaen ac wedyn mynd i File / Export a dewis ePub. Mi gewch lawer mwy o ddewisiadau na Pages sydd yn beth da a drwg.

    Mi fydd Adobe yn dod a fersiwn newydd o InDesign allan yn y misoedd nesaf. Mae ‘na lawer o obeithion gan bobl fydd y fersiwn yma, CS6, yn neud y broses llawer haws i greu llyfrau a chylchgronau digidol (hint hint apGolwg).

    Y ffordd anodd – ond y gorau

    Côd – £AM DDIM ag i fyny

    Panic's Coda

    Os ydych o ddifri am ddechrau creu eLyfrau yn llawn amser, mae rhaid i chi ddysgu am beth sy’n gwneud ePub. Yn syml, cyfuniad o côd XHTML, XML a CSS yw ePub efo ychydig o ffeiliau eraill sy’n cyfuno nhw i gyd at ei gilydd. Y ffordd hawdd o feddwl am ePub yw fel gwefan bach. Yn y rhu’n fodd ac mae rhaglenni sydd yn gadael i chi creu gwefannau heb gyffwrdd côd yn creu côd hyll iawn, mae rhaglenni sy’n creu .ePub yn creu côd hyll iawn. Y broblem efo hyn yw ei fod yn gallu niweidio eich llyfr ac yn creu gwallau ar rhai darllenydd. Hefyd dyma’r unig ffordd, ar y funud, i allu creu eLyfr hollol unigryw â’i gael i edrych yn union fel da chi eisiau.

    I ddysgu am ‘y côd’ hyn rwyf yn argymell yn fawr iawn y llyfr darllenais i pedair blynedd yn ôl, Build Your Own Website the Right Way gan Ian Lloyd (ddim perthynas!). Mi wneith hwn ddysgu chi bron popeth y gwelwch chi y tu fewn i .ePub.

    Y rhaglen da ni’n ei ddefnyddio i greu gwefannau a rŵan ei’n eLyfrau yw Coda ond mae’n bosib gwneud y gwaith i gyd trwy ddefnyddio unrhyw raglen ‘text editor’ allan yna, hyd yn oed y rhai sy’n dod am ddim ar ei’ch cyfrifiadur.

    Gwyro’r Gwallau

    Unwaith fyddwch wedi creu eich ePub mae angen ei drio i weld os mae’n gweithio. Mi oeddwn i yn defnyddio Adobe Digital Editions i wneud hyn, ond ers i Apple ddod a’r rhaglen Book Proofer (mae rhaid bod yn aelod o iTunes Connect i gael hwn) allan rydym yn defnyddio’r iPad yn syth i weld sut mae’n edrych. (Diweddariad: Mae cwmni o’r enw TidBITS newydd ddod a darllenwr eLyfrau newydd allan i’r Mac o’r enw Bookle sydd i weld werth ei edrych arno.)

    Os oes unrhyw broblemau, neu hyd yn oed os does ‘na ddim, mae gwerth rhedeg eich .ePub trwy’r ‘ePub Validator’ i weld beth yn union sydd yn bod ar eich ffeil.

    I Gloi

    Mae hyn wedi bod y mwyaf i mi erioed teipio fel erthygl, felly rwyf am orffen yn fan hyn. Mi fyswn yn gallu mynd i mewn i sut i newid .ePub i mewn i fformat i’r Kindle, mi fyswn yn gallu dysgu chi fwy am strwythur dogfen .ePub, mi fyswn yn gallu mynd i mewn i siarad am eLyfrau ‘fixed width’. Mae gymaint i drafod yn y pwnc hwn fe allai gymered gwefan cyfan i fyny. Os ydych eisiau i mi fynd i mewn i fwy o fanylder gadewch gofnod isod.

    Mi nai orffen gyda rhestr o raglenni eraill sydd ar gael (dwi un ai heb eu defnyddio, neu yn meddwl eu bod nhw’n warthus e.e. Calibre – hyll uffernol):

    O.N. Mi rwyf yn Mac ‘biased’ gan mai dyna rwyf yn ei ddefnyddio. Sori, gennai ddim syniad am feddalwedd i Windows a Linux, unrhyw un arall yn gwybod?

     
    • Howlsedhes Services 2:11 AM ar 24 Chwefror 2012 Dolen Barhaol

      Mae nifer o wefanna sy’n troi pdf i ePub am ddim, ac mae’m bosib hefyd i neud pdf-au gan Openoffice (meddalwedd rhydd fel MSOffice i bub llwyfan). Efallai dyna’r ffordd hawsa. Oes ‘na broblema gan hynny?

    • iestyn 10:35 AM ar 28 Chwefror 2012 Dolen Barhaol

      Dwi heb ddefnydio y gwefannau yna, ond dwi’n siwr eu bod yn gweithio’n iawn os mai mond tecst rwyt ti’n delio efo. Unwaith mae lluniau a fideos yn dechra dod i mewn i’r llyfr fe all fynd yn fler.

  • Carl Morris 4:44 PM ar 31 January 2012 Dolen Barhaol
    Tagiau: , , ePub, ,   

    Syniad i gyhoeddwyr – darparu e-lyfr gyda llyfr papur 

    Mae’r strategaeth yma gan Nicholas Carr yn wych:

    […]

    There’s a lesson here, I think, for book publishers. Readers today are forced to choose between buying a physical book or an ebook, but a lot of them would really like to have both on hand – so they’d be able, for instance, to curl up with the print edition while at home (and keep it on their shelves) but also be able to load the ebook onto their e-reader when they go on a trip. In fact, bundling a free electronic copy with a physical product would have a much bigger impact in the book business than in the music business. After all, in order to play vinyl you have to buy a turntable, and most people aren’t going to do that. So vinyl may be a bright spot for record companies, but it’s not likely to become an enormous bright spot. The only technology you need to read a print book is the eyes you were born with, and print continues, for the moment, to be the leading format for books. If you start giving away downloads with print copies, you shake things up in a pretty big way.

    So why give away the bits? Well, traditional book publishers have three big imperatives today: (1) protect print sales for as long as possible (in order to fund a longer-term transition to a workable new business model); (2) help keep physical bookstores in business […] and (3) do anything possible to curb the power of Amazon.com, the publishers’ arch-frenemy.

    […]

    Dylai cyhoeddwyr yng Nghymru darllen yr erthygl lawn: http://www.roughtype.com/archives/2012/01/why_publishers.php

     
    • iestyn 9:20 PM ar 31 Ionawr 2012 Dolen Barhaol

      Syniad gwych. Mae rhai bandiau sy’n gwerthu cerddoriaeth ar Bandcamp yn rhoi fersiwn digidol am ddim pan ydych yn prynu y vinyl neu’r CD.

    • Carl Morris 11:55 PM ar 31 Ionawr 2012 Dolen Barhaol

      iestyn, dw i’n sylwi lot o debygrwydd rhwng cerddoriaeth ddigidol ac e-lyfrau. Apple iTunes oedd y ‘frenemy’ (term Carr uchod), nawr mae Amazon angen cystadleuaeth.

c
compose new post
j
next post/next comment
k
previous post/previous comment
r
reply
e
edit
o
show/hide comments
t
go to top
l
go to login
h
show/hide help
esc
cancel